Pytany w wywiadzie dla RFE/RL czy w 1989 r. popełnił błędy Michaił Gorbaczow przyznał, że zarzuca mu się, iż oddał terytoria kontrolowane przez ZSRR. I sam pyta: "A co ja oddałem? Polskę oddałem Polakom, Czechosłowację Czechom i Słowakom."

Obszerny wywiad z Gorbaczowem przeprowadziła korespondentaka RFE/RL w Moskwie Ludmiła Telen w październiku 2009 r. Część wywiadu dotyczyła roli Gorbaczowa w rozpadzie bloku sowieckiego w 1989 r. Zapytany czy nie popełnił wtedy jakichś błędów, broni się początkowo, sam pytając dlaczego tylko on ma odpowiadać za wszystko co wtedy nastąpiło. W końcu mówi:

„Ludzie [w Rosji] pytają mnie dlaczego oddałem [kontrolowane przez Rosję sowiecką] terytoria. A co ja oddałem? Nie wiem co na to odpowiadać [moim oponentom]. Bo co oddałem? Polskę oddałem Polakom, Czechosłowację Czechom i Słowakom. I tak dalej. Do kogo [te kraje] należą? „Nie”, mówią dalej ludzie, wciąż się nie zgadzają. Jak to nie?... Poza tym, przecież to ułatwiło życie też naszemu krajowi. Choćby w tym sensie działania Rosji nie powinny moim zdaniem być przedmiotem dyskusji.

A czy może Pani sobie wyobrazić - kontynuował Gorbaczow - że ok. pół miliona [sowieckich] żołnierzy atakuje Europę Wschodnią? Tam znajdowały się elitarne wojska z najnowocześniejszą bronią. Proszę sobie wyobrazić co by było, gdyby je ruszyć żeby powstrzymać przed wybraniem tych, których oni chcieli wybrać? Byłaby III wojna światowa. Bez wątpienia. A w ogóle to była ich sprawa, więc dlaczego my – którzy przeprowadziliśmy u nas pierwsze w historii wolne wybory, wprowadziliśmy glasnost, pozwoliliśmy na wolność słowa, religii, wolność polityczną, gospodarczą, pluralizm itd. itp. – dlaczego mielibyśmy odmówić naszym sojusznikom własnej decyzji, jeśli współpracowaliśmy z nimi tyle lat? To byłby wielki błąd.”

Tyle wyjaśnień Gorbaczowa. Pytanie na ile wydarzenia w Europie Wschodniej w 1989 r. wymknęły się spod kontroli Gorbaczowa (Rosji), a na ile doszło do nich za jego przyzwoleniem będzie zapewne długo jeszcze nurtować historyków. Sam Gorbaczow może oczywiście przedstawiać obecnie wersję stawiającą go w lepszym świetle. Inny wybór jednak rzeczywiście miał, i jak wynikałoby z tego co mówił w wywiadzie, niektórzy mają mu wciąż za złe, że go nie dokonał.

Fragment wywiadu z Michaiłem Gorbaczowem dla RFE/RL w Pradze na video obejrzyj 3'27